HUMINTO ANG ISANG MAYABANG NA BILYONARYO SA ISANG LUMANG KARINDERYA AT NAGALIT NANG MAKITA ANG WAITER NA INUUNA PANG SUBUAN ANG ISANG PULUBING PILAY KAYSA PAGSILBIHAN SIYA—PERO NANG MALAMAN NIYA KUNG SINO ANG MATANDA, NAPALUHOD SIYA SA PAGSISISI.
Si Don Julian ay kilala bilang “The Kingmaker.” Isa siyang bilyonaryo na may hawak sa leeg ng mga politiko at malalaking negosyante. Para sa kanya, ang kapangyarihan ay ang kakayahang pasunurin ang sinuman sa isang pitik lang ng daliri.
“Ang mundo ay para sa malalakas. Ang mahihina ay tinatapakan,” iyan ang motto ni Julian.
Isang gabi, habang bumibiyahe siya papunta sa isang secret meeting sa probinsya, nasiraan ang kanyang Maybach sa gitna ng isang liblib na daan. Malakas ang ulan at walang signal ang cellphone niya.
Wala siyang nagawa kundi maglakad papunta sa nag-iisang ilaw na nakikita niya—isang luma at gawa sa kahoy na Karinderya sa gilid ng highway. Butas-butas ang yero, maputik ang sahig, at amoy pritong isda.
Pagpasok ni Julian, nandidiri siya. Umupo siya sa isang monobloc na upuan at pinunasan ito ng panyo.
“Waiter!” sigaw ni Julian. “Tubig! At ang pinakamahal niyong pagkain! Bilisan mo, nagugutom ako!”
Walang lumapit.
Tumingin si Julian sa paligid. Nakita niya ang nag-iisang waiter—si Karding. Gusgusin ang damit nito, payat, at mukhang pagod na pagod.
Imbes na lapitan si Julian, nakaupo si Karding sa isang sulok. May hawak siyang mangkok ng lugaw at sinusubuan ang isang matandang lalaki na naka-wheelchair. Ang matanda ay paralisado, nanginginig, at puno ng peklat ang mukha. Hindi ito makakain mag-isa, kaya matiyagang pinupunasan ni Karding ang bibig nito bawat subo.
Nagalit si Julian.
“HOY!” bulyaw ni Julian. “Bingi ka ba?! May customer dito! Bakit inuuna mo pa ‘yang pilay na ‘yan?! Alam mo ba kung sino ako?!”
Hindi natinag si Karding. Tumingin lang ito kay Julian at ngumiti nang tipid.
“Sandali lang po, Sir. Tatapusin ko lang pakainin si Lolo. Bawal po kasi siyang malipasan ng gutom.”
Tumayo si Julian at lumapit. Hinampas niya ang mesa.
“Wala akong pakialam sa matandang ‘yan! Ako ang may pera dito! Kaya kong bilhin ang karinderyang ito at ipatibag sa harap mo! Kapag hindi mo ako sinilbihan ngayon din, sisiguraduhin kong wala ka nang trabaho bukas!”
Inubos ni Karding ang huling subo ng lugaw sa matanda, pinainom ito, at hinalikan sa noo. Pagkatapos, dahan-dahan siyang tumayo at hinarap si Julian.
“Sir, pasensya na po,” mahinahong sabi ni Karding. “Ipaghahanda ko na po kayo.”
Habang kumakain si Julian (na panay ang reklamo sa lasa), hindi niya mapigilang magtanong para ipamukha kay Karding na mali ang priorities nito.
“Sino ba ‘yang matandang ‘yan?” tanong ni Julian nang may pangungutya. “Tatay mo? Pabigat na ‘yan sa buhay mo, Karding. Tignan mo ang sarili mo, naghihirap ka kakabuhay diyan. Kung ako sa’yo, dadalhin ko ‘yan sa ampunan.”
Tumigil si Karding sa pagpupunas ng mesa. Tumingin siya sa matandang tulog na sa wheelchair.
“Hindi ko po siya Tatay, Sir,” sagot ni Karding.
“Eh sino? Lolo mo?”
“Dati ko po siyang Boss,” sagot ni Karding.
Nagulat si Julian. “Boss? Katulong ka niya dati?”
“Opo, Sir. Noong malakas pa siya, siya po si Don Alfonso. Kilala niyo po siguro siya. Siya po ang may-ari ng pinakamalaking pabrika ng asukal dito sa probinsya noon.”
Natigilan si Julian. Kilala niya ang pangalang Don Alfonso. Isa itong alamat. Isang napakayamang tao na kinatatakutan ng lahat. Walang awa, matapobre, at tinaguriang “Hari ng Probinsya.”
“Si Don Alfonso ‘yan?!” gulat na tanong ni Julian. “Bakit naging ganyan ang itsura niya? Nasaan ang yaman niya? Nasaan ang pamilya niya?”
Ngumiti nang mapait si Karding.
“Nung malakas pa siya, Sir, takot sa kanya ang lahat. Marami siyang tinapakan. Pati ako, ilang beses niya akong sinampal at pinahiya sa harap ng maraming tao dahil lang sa maling timpla ng kape. Sabi niya noon, ‘Ako ang Diyos dito.’“
Nagpatuloy si Karding.
“Pero nung na-stroke siya at nalugi ang kumpanya… iniwan siya ng lahat. Yung mga anak niya, nasa America na, ayaw siyang balikan dahil galit sila sa kanya. Yung mga “kaibigan” niya, nawala nung wala na siyang pera. Pinalayas siya sa sarili niyang mansyon dahil naibenta na sa bangko.”
“Nakita ko siya sa kalsada, Sir. Gumagapang. Walang matuluyan. Kaya kinuha ko siya.”
Natahimik si Julian. Hindi siya makapaniwala.
“Bakit?” tanong ni Julian. “Bakit mo siya inalagaan? Sinaktan ka niya. Inalipusta ka niya. Bakit ikaw pa—ang taong inapi niya—ang nagpupunas ng dumi niya ngayon?”
Tumingin si Karding nang diretso sa mata ng bilyonaryo.
“Kasi Sir, gusto kong patunayan sa kanya na mali siya.”
“Mali ang ano?”
“Akala niya kasi dati, ang kapangyarihan ay nasa pera at takot. Akala niya, malakas siya kasi kaya niyang saktan ang iba.”
Lumapit si Karding sa matanda at inayos ang kumot nito.
“Pero ngayong gabi, Sir, sino ang mas makapangyarihan? Siya na dating hari pero walang nagmamahal? O ako na hamak na waiter, pero may kakayahang dugtungan ang buhay niya?”
“Ang tunay na kapangyarihan, Sir, ay hindi ang kakayahang pumatay o manakot. Ang tunay na kapangyarihan ay ang kakayahang MAGMAHAL sa taong hindi naman karapat-dapat mahalin.”
Parang sinampal si Julian ng isang libong beses.
Tinitigan niya ang matandang pilay—si Don Alfonso, ang dating kinatatakutan, na ngayon ay buhay na lang dahil sa awa ng taong inapi niya.
Nakita ni Julian ang sarili niya sa matanda. Mayaman siya ngayon, kinatatakutan, pero walang totoong nagmamahal sa kanya. Ang asawa niya ay galit sa kanya, ang mga anak niya ay takot sa kanya. Kapag nawala ang pera niya, matutulad din siya kay Don Alfonso.
Tumulo ang luha ni Julian.
Sa gabing iyon, sa isang sira-sirang karinderya, natuto siya ng leksyon na hindi itinuro sa Harvard.
Kumuha si Julian ng tseke. Nagsulat siya ng halagang 1 Milyong Piso.
Iniabot niya ito kay Karding.
“Para sa inyo ‘to,” garalgal na sabi ni Julian. “Gamitin mo para sa gamot niya at para sa sarili mo. Salamat, Karding.”
“Sir? Sobra po ito!” tanggi ni Karding.
“Kulang pa ‘yan sa aral na ibinigay mo sa akin,” sagot ni Julian.
Umalis si Don Julian nang gabing iyon na nagbago ang pananaw. Hindi na siya dumiretso sa secret meeting. Umuwi siya sa kanyang pamilya. Niyakap niya ang kanyang asawa at mga anak na gulat na gulat sa pagiging malambing niya.
Narealize niya na sa huli, hindi ang dami ng pera ang sukatan ng tagumpay, kundi kung may mag-aalaga ba sa’yo at hahawak sa kamay mo kapag wala ka nang maibibigay.
